18e-eeuwse Kaart van Holland – Robert de Vaugondy & Guillaume Delahaye – 1748

Deze kaart is ouder dan 275 jaar.
Toen deze in 1748 werd gedrukt, bestond Nederland zoals we het nu kennen nog helemaal niet.
Steden, provincies en landsgrenzen lagen er anders bij en Amsterdam was nog een jonge wereldstad in wording.
De kaart heeft sindsdien ruim tweeënhalve eeuw geschiedenis meegemaakt.
Nu mag hij opnieuw een stukje geschiedenis aan de muur vertellen.

Productomschrijving

Een prachtige originele 18e-eeuwse kopergravurekaart van Holland, uitgegeven in Parijs in 1748 door de Franse geograaf Gilles Robert de Vaugondy en gegraveerd door Guillaume Delahaye. De kaart draagt de titel Carte generale des IX de la Hollande; avec la Seig. d'Utrecht, Partie de la Gueldre, &c.

Bijzonder is dat dit geen gewone overzichtskaart is, maar een index- of bladwijzerkaart voor een reeks van negen deelkaarten. De Romeinse cijfers op de kaart verwijzen naar de afzonderlijke kaarten die samen het gebied van Holland, Utrecht en delen van Gelderland in detail in beeld brachten. 

Op de kaart zijn onder andere Holland, Utrecht, de Veluwe, Gelderland, de Zuiderzee en de Waddeneilanden herkenbaar. Plaatsen als Amsterdam, Utrecht, Leiden, Rotterdam, Haarlem, Nijmegen en vele kleinere steden en dorpen zijn nauwkeurig weergegeven.

De kaart is uitgevoerd als kopergravure met originele handkleuring, waarbij vooral de grenzen en landschappelijke elementen met subtiele groene, gele en roodachtige tinten zijn geaccentueerd. De fijne gravure maakt talloze historische plaatsnamen, waterwegen en landsgrenzen zichtbaar.

Een extra mooi detail is de oude cartografische benadering: Nederland wordt hier niet weergegeven zoals wij het tegenwoordig kennen, maar als een landschap van provincies, heerlijkheden, wateren en historische gewesten. Daardoor is de kaart niet alleen decoratief, maar ook een fascinerend document uit de Nederlandse geschiedenis.

Het geheel is professioneel en rustig ingelijst, waardoor de kaart direct als decoratief historisch object kan worden opgehangen.

De kaart van 1748

De kaart maakte deel uit van de Atlas portatif universel et militaire, een atlas die door Robert de Vaugondy in Parijs werd uitgegeven. De kaart behoort tot een reeks van negen deelkaarten van Holland en Utrecht. De Utrechtse Universiteitsbibliotheek bewaart zowel de indexkaart als de afzonderlijke deelkaarten en beschrijft de kaart als een kopie van een eerdere kaart van Caspar Specht.

Het maakt deze kaart extra interessant voor verzamelaars van oude landkaarten, Nederlandse geschiedenis en historische cartografie.

Deze kaart heeft een watermerk, goed zichtbaar als u de kaart afzonderlijk tegen het licht houd. Dit werd in de 18-eeuw regelmatig gedaan en is een schittered stukje geschiedenis en bewijs van echtheid.

Specificaties