18e Eeuwse Kopergravure – Vrede van Münster (1648) – Illustratie uit Vaderlandsche Historie - Simon Fokke (1754

Stel u voor: u bevindt zich in een rijk gedecoreerde zaal in Münster, het moment is geladen met spanning. Diplomaten uit de Republiek en Spanje staan tegenover elkaar, de oorlog die tachtig jaar duurde hangt in de lucht en met een eenvoudige eed zal de geschiedenis voorgoed veranderen. U bent getuige van het exacte moment waarop vrede wordt bezegeld.

Deze indrukwekkende kopergravure brengt dat historische moment tot leven.

De prent werd vervaardigd in 1754 door de Amsterdamse kunstenaar Simon Fokke (1712–1784) als illustratie voor het elfde deel van Vaderlandsche Historie, het beroemde geschiedwerk van Jan Wagenaar. Fokke baseerde zijn compositie op een eerdere gravure van Jonas Suyderhoef, die op zijn beurt teruggaat op het wereldberoemde schilderij van Gerard ter Borch uit 1648 een iconische weergave van de Vrede van Münster.

De scène toont de beëdiging van de vredesafspraken die een einde maakten aan de Tachtigjarige Oorlog. Links staan de Nederlandse afgevaardigden, herkenbaar aan hun protestantse eed: zij steken hun wijs- en middelvinger op. Aan de rechterzijde bevinden zich de Spaanse diplomaten, die volgens katholiek gebruik de eed afleggen met de hand op een bijbel en een kruisbeeld.

De zes Nederlandse vertegenwoordigers zijn zorgvuldig weergegeven en historisch geïdentificeerd, waaronder Adriaen Pauw, een van de belangrijkste diplomaten van de Republiek. Aan Spaanse zijde zien we onder andere de invloedrijke gezant Gaspar de Bracamonte y Guzmán, graaf van Peñaranda.

Op de tafel in het midden liggen de kistjes waarin de officiële vredesdocumenten werden bewaard bestemd voor verzending naar Den Haag en Madrid. Een subtiel detail dat de historische betekenis van dit moment onderstreept.

Een bijzonder historisch detail: de provincie Zeeland verzette zich lange tijd tegen deze vrede. Door hun winstgevende kaapvaart zagen zij weinig voordeel in het beëindigen van de oorlog. Hun vertegenwoordiger, Johan de Knuyt, was wel aanwezig, maar mocht het verdrag aanvankelijk niet ondertekenen. Pas maanden later stemde Zeeland alsnog in.

Deze gravure is daarmee niet alleen een kunstwerk, maar een visueel document van een van de belangrijkste politieke momenten uit de Nederlandse geschiedenis.

Kenmerken

• Maker: Simon Fokke (1712–1784), Amsterdam
• Jaar: 1754
• Uitgave: Vaderlandsche Historie van Jan Wagenaar (deel 11)
• Voorstelling: beëdiging van de Vrede van Münster (1648)
• Gebaseerd op werk van Jonas Suyderhoef en schilderij van Gerard ter Borch
• Techniek: kopergravure (boekillustratie)
• Origineel 18e-eeuws drukwerk
• Rijk gedetailleerde historische compositie
• Authentieke staat met ouderdomssporen

Specificaties

• Techniek: kopergravure op handgeschept papier
• Datering: 1754
• Conditie: Goed, met natuurlijke gebruikssporen passend bij leeftijd
• Afmetingen: circa 28 bij 22,5cm