Denkt u bij de 18e eeuw aan stoffige geschiedenisboeken, deftige pruiken en mensen die alleen maar plechtig met elkaar spraken? Dan heeft u Willem Leevend nog niet gelezen.
Sterker nog: als u de namen van de hoofdpersonen zou vervangen en de koetsen zou inruilen voor auto's, zou een groot deel van het verhaal zich vandaag de dag nog steeds kunnen afspelen. Liefde, verwachtingen, sociale druk, verkeerde keuzes en de zoektocht naar geluk zijn immers van alle tijden.
De achtdelige roman Historie van den Heer Willem Leevend, geschreven door Betje Wolff en Aagje Deken, behoort tot de absolute hoogtepunten van de Nederlandse literatuur. Geen droge geschiedenisles, maar een verrassend modern verhaal waarin u als lezer langzaam wordt meegenomen in het leven van een jonge man die alles lijkt te hebben, maar vooral op zoek is naar zichzelf.
Wie is Willem Leevend?
Willem Leevend is geen ridder zonder angst of een held die altijd de juiste beslissingen neemt. Juist dat maakt hem zo menselijk.
Hij groeit op als welgestelde jongeman, maar worstelt voortdurend met verwachtingen van familie, vrienden en de maatschappij. Hij maakt fouten, laat zich meeslepen door emoties en ontdekt dat rijkdom lang niet altijd geluk brengt.
Dat klinkt verrassend herkenbaar, wellicht is dát wel de reden waarom deze roman, ruim 240 jaar later, nog steeds weet te raken.
Waar gaat Willem Leevend eigenlijk over?
Stel u een achttiende-eeuwse coming-of-ageroman voor. Willem Leevend is een jonge man uit een welgestelde familie die zijn weg probeert te vinden in een wereld vol verwachtingen, verliefdheden, maatschappelijke druk en verkeerde vrienden. Terwijl hij volwassen wordt, komt hij voor keuzes te staan die bepalen wie hij werkelijk is. Niet met zwaardgevechten of spectaculaire veldslagen, maar met herkenbare menselijke dilemma's, scherpe observaties en een flinke dosis humor.
Zie het als een achttiende-eeuwse dramaserie op Netflix waarin liefde, familie, sociale status, roddels en persoonlijke ontwikkeling centraal staan. Alleen werden de afleveringen destijds niet gestreamd, maar in acht dikke boekdelen gedrukt.
Een kijkje in het Nederland van de 18e eeuw
Wie dit boek openslaat, stapt een compleet andere wereld binnen.
U wandelt door de straten van Amsterdam, ontmoet rijke kooplieden, deftige regenten, jonge studenten, dienstmeiden en predikanten. Achter keurige gevels blijken jaloezie, roddels, liefdesverdriet en familieruzies minstens zo levendig aanwezig als tegenwoordig.
Betje Wolff en Aagje Deken schrijven niet over koningen of veldslagen, maar over gewone mensen.
Juist daardoor voelt het verhaal zo echt.
Hun beschrijvingen geven een prachtig beeld van het dagelijkse leven aan het einde van de achttiende eeuw. Hoe mensen met elkaar omgingen, welke normen golden en hoe snel een goede naam verloren kon gaan.
En eerlijk is eerlijk: sociale druk bestond toen misschien nog wel meer dan nu. Alleen heette Facebook destijds simpelweg "de buurt".
Betje Wolff en Aagje Deken: het beroemdste schrijversduo van Nederland
Willem Leevend werdt niet geschreven door één auteur, maar door twee.
Betje Wolff (1738-1804) en Aagje Deken (1741-1804) vormden niet alleen een hechte vriendschap, maar ook een uitzonderlijk literair duo. Hun samenwerking zorgde voor een frisse en levendige schrijfstijl die destijds vernieuwend was.
Waar de één uitblonk in scherpe observaties en humor, bracht de ander rust, psychologische diepgang en emotie. Juist die combinatie maakt dat de personages nooit vlak of voorspelbaar worden.
Hun bekendste werk is zonder twijfel Sara Burgerhart, vaak beschouwd als de eerste moderne Nederlandse roman.
Maar veel kenners vinden Willem Leevend zelfs rijker en volwassener geschreven.
Het is verrassend modern
Hoewel het verhaal bijna tweeënhalve eeuw geleden werd geschreven, voelt het nergens afstandelijk. De vragen die Willem zichzelf stelt, zijn dezelfde vragen die mensen vandaag nog steeds bezighouden:
- Wie ben ik?
- Welke keuzes maken mij gelukkig?
- Hoeveel laat ik mij leiden door anderen?
- En wanneer durf ik eindelijk mijn eigen weg te kiezen?
Dat maakt deze roman veel meer dan een historisch boek.
Het is een verhaal over mensen.
Een boek dat de tand des tijds moeiteloos doorstaat
Wie alleen op zoek is naar een decoratief oud boek, zal genieten van de fraaie banden en het historische karakter.
Maar wie de tijd neemt om erin te lezen, ontdekt iets veel waardevollers: een verrassend levendige roman die laat zien dat mensen in 1784 eigenlijk helemaal niet zo anders waren dan wij.
En misschien is dát wel de grootste kracht van Willem Leevend.
Sommige boeken worden oud, anderen worden tijdloos.