Antieke Zilveren VOC X Stuiver Gelderland 1786 – 10 Stuiver

Een klein stukje zilver, maar met een geschiedenis die zich uitstrekt van Gelderland tot de handelswereld van de VOC.

Deze bijzondere zilveren VOC X stuiver uit 1786 werd uitgegeven voor Gelderland en behoort tot de provinciale muntslag voor de Verenigde Oost-Indische Compagnie. Met een gewicht van 5,1 gram bestaat de munt uit 920/1000 zilver en heeft hij een diameter van ongeveer 28 mm. Het type staat bekend als de X stuiver of 10 stuiver van Gelderland en werd in 1786 geslagen.

Op de munt zijn verschillende details prachtig herkenbaar. Boven het gekroonde Generaliteitswapen staat het jaartal 1786, terwijl daaronder het bekende VOC-monogram is geplaatst. Aan weerszijden staat de waarde X – ST, oftewel tien stuivers.

Maar vooral het omschrift vertelt ons waar deze munt thuishoort.

D. GEL. & C. Z. – Gelderland en Zutphen

Links bovenin zien we D. GEL. en verderop C. Z.. Dit staat voor Gelderland en het graafschap Zutphen. 

Daarmee is de munt ook mooi te plaatsen binnen de provinciale muntgeschiedenis van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.

Een Gelderse munt voor de VOC

De VOC liet in verschillende Nederlandse muntplaatsen zilveren munten vervaardigen die bestemd waren voor het betalingsverkeer binnen haar overzeese gebieden. Deze Gelderlandse X stuiver uit 1786 behoort tot die muntproductie. 

Het bijzondere is dat de munt daardoor twee werelden bij elkaar brengt. Aan de ene kant zien we Gelderland en Zutphen, aan de andere kant het machtige monogram van de Verenigde Oost-Indische Compagnie. Een munt die in de Republiek werd geslagen en vervolgens onderdeel kon worden van een veel groter internationaal handelsnetwerk.

De Nederlandse Maagd

De andere zijde toont de staande Nederlandse Maagd, met een speer waarop de vrijheidshoed rust. Zij leunt met haar linkerarm op een Bijbel die op een rijk gedecoreerde zuil is geplaatst.

Rondom staat het bekende devies:

HAC NITIMVR – HANC TVEMVR

Vrij vertaald: “Hierop steunen wij – dit beschermen wij.”

De combinatie van de Nederlandse Maagd, de Bijbel, de vrijheidshoed en het wapen van de Verenigde Nederlanden geeft de munt een sterk politiek en symbolisch karakter.

Een munt met een tweede leven

Wat dit exemplaar extra interessant maakt, is het gaatje aan de bovenzijde.

De munt is op enig moment in zijn geschiedenis doorboord en als hanger of sieraad gedragen. Mensen waren trots op de V.O.C. en droegen deze munten daarom ook met trots als een sieraad.

Deze munt is gekoesterd door iemand in het verleden en gedragen met trots.

Juist zulke sporen maken oude munten soms extra interessant: je ziet niet alleen wat de munt was, maar ook wat iemand er later mee heeft gedaan.

Specificaties

Conditie

De munt verkeert in een authentieke, gebruikte staat, met een fraaie donkere patina en duidelijke gebruikssporen. De belangrijkste details het jaartal, het VOC-monogram, de waardeaanduiding en het Gelderlandse omschrift zijn goed herkenbaar. Munt is niet gepoetst door ons.

Het gaatje bovenin is duidelijk zichtbaar en wordt uiteraard als onderdeel van de muntgeschiedenis vermeld.