Antieke Handgekleurde Kaart van de Zeventien Provinciën – Petrus Schenk naar Nicolaes Visscher (1704) – Ingelijst

Stel u eens voor…

Het is begin 18e eeuw. Een Amsterdamse koopman rolt voorzichtig een gloednieuwe kaart uit op zijn tafel. Niet alleen om de weg te vinden, maar om de wereld te begrijpen. Voor hem ligt het hart van Noordwest-Europa: de Zeventien Provinciën, rijk aan handel, vestingsteden, rivieren en havens. Iedere provincie heeft haar eigen kleur, haar eigen wapen en haar eigen geschiedenis.

Tegenwoordig openen we in een handomdraai Google Maps op onze telefoon om live de wereld te bekijken en onze weg te vinden. In 1704 was dat ondenkbaar; informatie over de wereld en veranderende landgrenzen was destijds extreem schaars en beperkt. Voor de mensen van toen was het bezitten van een kaart zoals deze unieke kopergravure een zeldzame kans om de wereld om hen heen écht beter te begrijpen.

Productomschrijving

Een indrukwekkende originele handgekleurde kopergravure van de Zeventien Provinciën der Nederlanden, uitgegeven door Petrus Schenk naar een kaart van Nicolaes Visscher, gedateerd 1704.

Deze monumentale kaart toont de historische Nederlanden zoals zij aan het begin van de 18e eeuw werden gezien. De verschillende provincies zijn subtiel met de hand ingekleurd en duidelijk van elkaar onderscheiden. De kaart is rijk aan geografische details, honderden plaatsnamen, rivieren, handelsroutes en historische grenzen.

Linksboven bevindt zich een schitterende cartouche met allegorische figuren en Latijnse tekst, terwijl rechtsonder een uitgebreide reeks provinciewapens is afgebeeld. Juist deze decoratieve elementen maakten kaarten uit de Hollandse Gouden Eeuw tot ware kunstwerken.

De kaart is professioneel gepresenteerd achter passe-partout in een fraaie lijst, vermoedelijk uitgevoerd in wortelnotenhoutfineer, waarvan de warme tekening uitstekend aansluit bij de antieke uitstraling van de gravure.

Door haar royale formaat vormt deze kaart een echte blikvanger boven een bureau, schouw, bibliotheek of in een klassiek of modern interieur.

Historische context

Aan het einde van de 17e en het begin van de 18e eeuw stond Amsterdam wereldwijd bekend als hét centrum van de cartografie. Kaartenmakers als Nicolaes Visscher, Frederik de Wit, Joan Blaeu en later Petrus Schenk vervaardigden kaarten die niet alleen geografisch nauwkeurig waren, maar ook artistieke meesterwerken.

Petrus Schenk (1660–1711) behoorde tot de belangrijkste uitgevers van zijn tijd. Nadat hij zich in Amsterdam vestigde, verwierf hij koperplaten van beroemde voorgangers zoals Nicolaes Visscher. Hierdoor bleven succesvolle kaarten nog jarenlang in productie, vaak voorzien van nieuwe inkleuring of kleine actualisaties.

Deze kaart toont de Zeventien Provinciën: het historische geheel van de Nederlanden, bestaande uit de noordelijke én zuidelijke gewesten. Daarmee vormt zij een bijzonder document uit een tijd waarin de politieke situatie voortdurend veranderde door oorlogen, grensverschuivingen en internationale machtsverhoudingen.

De rijke cartouche, de provinciewapens en de decoratieve vormgeving maken duidelijk dat deze kaarten niet uitsluitend bedoeld waren voor navigatie. Zij werden juist gemaakt om te imponeren en kregen een prominente plaats in de huizen van kooplieden, bestuurders en geleerden.

Vandaag de dag behoren originele kaarten van Petrus Schenk en Nicolaes Visscher tot de meest geliefde verzamelobjecten binnen de Nederlandse cartografie.

Waarom is deze kaart bijzonder?

Deze gravure verenigt meerdere verzamelgebieden:

• Nederlandse cartografie;
• de Hollandse Gouden Eeuw;
• handgekleurde kopergravures;
• historische kaarten;
• interieurkunst;
• heraldiek met provinciewapens.

Door haar formaat en decoratieve uitstraling is dit niet alleen een historisch document, maar ook een bijzonder stijlvol kunstwerk dat moeiteloos past in zowel een klassiek als modern interieur.

Specificaties

• Object: Originele handgekleurde kopergravure
• Onderwerp: De Zeventien Provinciën der Nederlanden
• Uitgever: Petrus Schenk
• Naar een kaart van: Nicolaes Visscher
• Datering: 1704
• Techniek: Kopergravure, met de hand ingekleurd
• Materiaal: Papier
• Passe-partout (zichtmaat): ca. 59 × 49 cm
• Lijst: ca. 80 × 70 cm
• Lijst: vermoedelijk wortelnotenhoutfineer
• Conditie: Goede antieke staat. In de middenvouw bevindt zich bovenaan een klein scheurtje, visueel nauwelijks storend. Overige lichte ouderdomssporen passend bij een originele kaart van ruim drie eeuwen oud.

Veelgestelde vragen

Is dit een originele kaart?
Ja. Dit betreft een originele handgekleurde kopergravure uit het begin van de 18e eeuw.

Wie was Petrus Schenk?
Petrus Schenk (1660–1711) was een vooraanstaande Amsterdamse uitgever, graveur en kaartenmaker. Zijn kaarten behoren tot de mooiste voorbeelden van de Nederlandse cartografie uit de Gouden Eeuw.

Waarom staat Nicolaes Visscher erbij vermeld?
Schenk gaf deze kaart uit naar de beroemde kaart van Nicolaes Visscher. Het was gebruikelijk dat uitgevers koperplaten overnamen en opnieuw uitgaven.

Is de kaart geschikt om direct op te hangen?
Ja. De kaart is reeds professioneel ingelijst en vormt direct een indrukwekkend decoratief object.